Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı

Donanma Komutanlığı


Görevleri


Harbe hazır deniz ve deniz hava kuvvetini idame etmek ve bu kuvvetin etkinlikle kullanılmasını sağlamaktır.

Tarihçesi


1920’lerde Önyüzbaşı Şevket Bey’in Genelkurmay çatısı altındaki bir masa ve iki sandalyeden oluşan Umur-ı Bahriye Müdürlüğü Karargâhı’ndan, bugünkü Donanma Komutanlığı Karargâhı’na gelinişi, yıllar içinde Türk Bahriyesi’nin ihtiyaçlarından kaynaklanan gelişim seyrini takip ederek zaman zaman kadro/kuruluş değişikliklerine sahne olmuştur. Özellikle ATATÜRK’ün Türk Denizciliğine gösterdiği ilgi ve yüksek himaye sayesindedir ki bu gelişim ivme kazanarak devam etmiş ve Türk Donanması bugün önemli bir güç olarak varlığını sürdürür olmuştur.

Gulte Hafnung isimli Alman firmasınca 1929 yılında yapımına başlanıp, bir yıl sonra (Haziran 1930) hizmete açılan Donanma Komutanlığı binası (şimdiki Donanma Komutanı Konutu), bütün bu gelişmelerin başarıyla yürütüldüğü karargah binası olarak Türk Donanması’nın gelişiminde önemli bir yere sahipti.

Bu küçük bina zamanla Donanmadaki pek çok gelişmelerin karar ve idare merkezi olarak büyük başarılara sahne olacaktı. Nitekim bunlardan biri 1935 yılında gerçekleşti ve Donanma Komutanlığı karargah kuruluşu ilk defa bu yılda ciddi bir düzenlemeyle yürürlüğe konuldu. O yılların imkan ve şartları göz önünde bulundurulup faaliyetleri incelendiğinde, az personelle çok işlerin başarıldığını gördüğümüz bu kadro/kuruluşta Donanma Komutanı emrinde Kurmay Başkanı’na bağlı 6 Şube bulunmakta idi.

Türk Donanması’nda görülen hızlı gelişim, Donanma Komutanlığı Karargah Kuruluşu’nda da yeni ihtiyaçların doğmasına sebep oluyor, iş yoğunluğu ve modernizasyon devam ettikçe personelin adetçe yetersiz kaldığı görülüyordu. Bu tür ihtiyaçlar zaman içerisinde özverili Bahriye personeli ile yürütülüyor idiyse de bir noktaya gelindi ki artık kadro/kuruluşun yenilenmesine ihtiyaç duyuldu. Özellikle Donanmaya yeni katılan gemiler yeni bir idari mekanizmayı zorunlu kılmıştı.

1944 yılına gelindiğinde Donanma Karargâhı ikinci bir kadro/kuruluş değişikliği geçirdi. Bu kuruluşta 1935 yılındakine nazaran en dikkate değer taraf, ilk 6 Şubeye ilaveten 7’nci bir Şşubenin açılmış olmasıdır. Başçarkçılık adı ile ihdas olunan bu şubede artık modern Donanmanın ihtiyaçlarına yönelik bölümler de bulunuyordu : Makine, Elektronik, Telsiz vb.

1950’li yılların başları, Türkiye Cumhuriyeti Donanması’nın yerleşmiş düzen içerisinde gelişime ağırlık verildiği ve dünya denizci devletler seviyesine ulaşmanın hedeflendiği yıllar oldu. Bu amaçla yapılan faaliyetler neticesinde 1944 yılı karargah kuruluşunun yetersiz kaldığı görülünce yeni bir düzenlemeye gidildi. Her kadro ihtiyacı Donanmaya yeni bir fayda getirecekti. Zaten Donanma Komutanlığı bağlılarının ihtiyaçları titizlikle inceleniyor ve gerekli düzenlemeler için hazırlık yapılıyordu. Nihayet 1953 yılında Donanma Komutanlığı Karargah Kuruluşu bir kez daha ıslah ve genişletilmeye tabi tutuldu. Eski Kuruluşta yer alan şubeler, yetki ve personel yönünden takviye edildi.

Donanmayı oluşturan kara teşkilleri ve yüzer birliklerin ihtiyaçları doğrultusunda yeni komuta kademeleri oluşturulup, bağlı birlikler ile daha sıkı ilişki ve faaliyetlere zemin hazırlayan bu kadro/kuruluş, o dönem Gölcük Donanma Tesisleri’nde de genişleme ve geliştirmeleri beraberinde getirdi.

Donanma Komutanlığı Karargah Kuruluşu’nda, 1953 yılından sonra da ihtiyaçlar belirlendikçe yeni gelişmelere şahit olundu. Peyderpey yapılan değişiklikler artık Donanmanın modernizasyonuna yönelik oluyordu. Birimler ihdas olundukça yerleşimde de bazı değişiklikler kaçınılmaz oldu. Bu nedenle Donanma Komutanlığı Karargâhı’nın, halihazırda Donanma Komutanı Konutu olarak kullanılan binadan daha büyük bir mekana taşınma ihtiyacı doğdu.

Donanma Komutanlığı bu gelişmeler doğrultusunda, halihazırdaki kuruluşu ile zamanın ihtiyaçlarına cevap verir bir yapıya kavuşturuldu.

Bugüne kadar Donanma Komutanlığı görevinde; ilk dokuzu (1922-1931 yılları arası) Albay, Yarbay ve Binbaşı rütbelerinde subay, diğerleri Amiral olmak üzere toplam 47 Komutan görev yapmıştır. Yarbay/Albay iken Donanma Komutanlığı yapan Şükür OKAN (M. Şükrü ÜLTANIR), bilahare Amiralliği’nde de aynı görevi yeniden deruhte etmiş, Koramiral M. Kemal KAYACAN da Oramiralliği’nde ikinci defa Donanma Komutanlığı görevinde bulunmuştur.

Gölcük Bölgesi’ndeki ilk karargah olan şimdiki Donanma Komutanı Konutu binasından (Villa Kalyon), yeni kuruluş gereği kadrosu genişleyen Donanma Komutanlığı Karargâhı personelinin ihtiyaçlarını karşılamak maksadıyla 11 Mayıs 1964 tarihinden itibaren, 17 Ağustos 1999 tarihinde Marmara Depremi’nde yıkılan binaya geçilmiştir. Depremden sonra Donanma Komutanlığı Karargâhı; 28 Ağustos 1999 tarihine kadar çadırda, bilahare 17 Temmuz 2000 tarihinde şimdiki binasına taşınıncaya kadar Preveze Harp Oyunu Merkezi’nde konuşlanmıştır.

Bugün itibarıyla Donanma Komutanlığı Karargâhı; Doğrudan Donanma Komutanı’na bağlı; “Adli Müşavirlik”, “Askeri Savcılık”, “Askeri Mahkeme”, “Emir Subaylığı” ve Kurmay Başkanı’na bağlı olarak görev yapan; Genel Sekreterlik, Başçarkçılık, Personel, Harekat, Lojistik, MEBS ve İstihbarat Başkanlıkları ile Karargâh Destek Kıtaları Komutanlığı’ndan oluşmuştur.

1000 yıllık köklü bir geçmişi olan Donanma Komutanlığı bugün; 6.300’den fazla Erbaş/Er, 4.000’den fazla işçi/devlet memuru, 8.000’den fazla Subay/Astsubay ile Türk Deniz Kuvvetleri’nin ihtiyacı olan Donanma hizmetlerinin arzu edilen seviyede yürütülmesini ve gelişmeler doğrultusunda modern Türk Donanmasının oluşturulmasını hedef edinmiştir. Görev bilincine sahip 18.000’den fazla personel ve kendisine bağlı 13 Ast Komutanlık tarafından yürütülen hizmetleri sevk ve idare eden Donanma Komutanlığı, istikbalimizin teminatı olarak Türkiye Cumhuriyeti’ni ebediyete uzanan çizgide, en mükemmel şekilde temsile devam etmektedir.

Okunma Sayısı :63725
Güncelleme Tarihi : 21-09-2018